Mimari proje sürecine ilk kez girenler için en zorlayıcı şey, işin nereden başlayıp nasıl ilerleyeceğini bilmemektir. Aşamaların adları teknik, sıralaması dışarıdan bakınca belirsizdir. Oysa süreç, ana hatlarıyla oldukça öngörülebilirdir.
Her şey keşif görüşmesiyle başlar. Bu aşamada çizim yapılmaz; ihtiyaç, mekan, bütçe ve marka aynı masada okunur. Konut mu, ofis mi, ticari bir mekan mı olduğu; kaç kişinin kullanacağı; hangi işlevlerin bir arada bulunması gerektiği konuşulur. İşverenden bu aşamada beklenen şey hazır bir tasarım fikri değil, kullanım alışkanlıklarını ve önceliklerini olabildiğince açık anlatmasıdır. Bütçe aralığının erken ve dürüst konuşulması, sonraki tüm kararları kolaylaştırır.
Ardından mevcut durumun tespiti gelir. Yeni bir yapı söz konusuysa arsanın konumu, yönelimi, imar durumu ve çevre dokusu; mevcut bir mekan söz konusuysa yerinde ölçüm, taşıyıcı sistem ve tesisat durumu incelenir. Bu aşama atlanırsa sonraki her karar eksik veri üzerine kurulur.
Konsept aşamasında ilk mimari fikir ortaya çıkar. Kütle, plan şeması, sirkülasyon ve malzeme yönü belirlenir. Bu aşamada üretilen görseller kesin sonucu değil, yönü gösterir. İşverenin geri bildirimi burada en kıymetlidir; çünkü konseptte yapılan bir değişikliğin maliyeti neredeyse sıfırken, aynı değişiklik uygulama aşamasında ciddi zaman ve para kaybına yol açar.
Konsept onaylandıktan sonra avan proje hazırlanır. Planlar ölçülendirilir, kesitler ve görünüşler çıkar, malzeme kararları netleşir. Üç boyutlu görselleştirme genellikle bu aşamada devreye girer ve mekanın gerçekte nasıl hissettireceğini anlamayı sağlar.
Ruhsat gerektiren işlerde, avan projenin ardından ruhsata esas proje devreye girer. Statik, mekanik ve elektrik projeleriyle koordinasyon bu aşamada yapılır. Süreç yerel yönetimin işleyişine bağlı olduğu için takvimi tasarım ekibinden bağımsız değişkenler de etkiler; bu nedenle ruhsat süresi için baştan pay bırakmak gerekir.
Uygulama projesi aşamasında iş, imalat diline çevrilir. Detay çizimleri, imalat ölçüleri ve malzeme listeleri hazırlanır. Bir tasarımın sahada doğru çıkmasını sağlayan şey, konseptin güzelliğinden çok bu aşamanın netliğidir.
Son aşama uygulamadır. Kaba yapıdan ince işlere, mobilya montajından son dokunuşlara kadar saha yönetimi yapılır. Bu aşamada kalite, takvim ve bütçe eş zamanlı takip edilir. Tasarım, üretim ve inşaatın tek elden yürüdüğü kurgularda bu aşama belirgin biçimde daha az sürprizle ilerler.
Sürenin ne kadar olacağı projenin ölçeğine, ruhsat gerekip gerekmediğine ve karar hızına bağlıdır. Bir iç mekan işiyle çok katlı bir yapı aynı takvimde ilerlemez. Ancak genel kural şudur: kararların erken alındığı projeler, geç alınanlara göre hem daha hızlı hem daha ucuz biter.
Ankara özelinde çalışırken şehir dokusu, yönelim ve iklim koşulları tasarımın erken aşamalarında dikkate alınır. Biz Ankara/Çankaya merkezliyiz; Ankara, İzmir, İstanbul ve Malatya başta olmak üzere Türkiye genelinde proje yürütüyoruz.
